Tańcowała ryba z rakiem, a pietruszka z pasternakiem

„Tańcowała ryba z rakiem” to viralowa piosenka, która skradła serca internautów na początku 2025 roku. Skąd się wzięła? Jak brzmi oryginał? I czym jest tańczący z pietruszką pasternak? Sprawdźcie!

Piosenka o pasternaku to element cyklu RETROSMAKI.

1. Jarzynowa polka i zagubiony list
2. Jak wygląda pasternak?
3. Czy pasternak i pietruszka to to samo?
   • Czym się różni pasternak od pietruszki?
   • Pasternak zamiast pietruszki
4. Figa z makiem, z pasternakiem
   • Pasta z pasternaku, fig i maku
5. Jeszcze głodni?

Jarzynowa polka i zagubiony list

Jarzynowa polka znana także jako Tańcowała ryba z rakiem to ludowa piosenka znana w Europie środkowo-wschodniej. Pojawiła się o niej wzmianka już w 1839 r. w Tygodniku Petersburskim, gdzie z pasternakiem tańcowała pietruszka. A w wersji zapisanej w Pieśniach Ludu Polskiego w Górnym Szląsku z 1863 r. jego towarzyszem tańca była cebula. Ale to nie te zapiski stały się podstawą viralowych filmików w internecie.

Hitem mediów społecznościowych okazał się fragment ukraińskiego filmu Zagubiony list (Пропала грамота) z 1972 r. Dwaj Kozacy – Wasilij i Andrij – śpiewają mniej więcej tak:

Tańcowala ryba z rakom, ryba z rakom,
A petruszka z pasternakom, z pasternakom,
A cy…, a cybula z czasnikom,
A dziewczyna z kozakom

Ciekawe? Podzielcie się ze światem!

• WhatsApp
• Facebook
• LinkedIn
• Threads
• Twitter

Jak wygląda pasternak?

No więc, czymże jest tańczący pasternak? Pasternak (Pastinaca sativa) to roślina korzeniowa. Ma długi, białawy lub kremowy korzeń spichrzowy i dorodną nać. To jarzyna wyjątkowo odporna na mróz. Oczywiście najistotniejszy jest tu smak, a jest on słodkawy, nieco orzechowy. Warto spróbować!

Pasternak to warzywo znane już starożytnym. Na ziemiach polskich pojawił się w średniowieczu i był ważnym elementem wyżywienia ludności jeszcze w XVIII w. Bazowały na nim przepisy na alkohole, syropy, polewki i zupy, był też popularnym dodatkiem do wielu dań. Traktowano go jako lek na rozmaite dolegliwości. Lecz z czasem został wyparty przez inne warzywa i został zdegradowany – stał się rośliną pastewną.

Z uwagi na swój słodki smak był stosowany (zapewne obok miodu) jako słodzik, jeszcze zanim Europejczycy mogli pozwolić sobie na cukier trzcinowy (XVI w.) i dużo wcześniej niż wymyślili produkcję cukru z buraków (XVIII/XIX w.).

W niektórych rejonach Europy Zachodniej pasternak jest lepiej znany niż korzeń pietruszki. A o jej natce już nie wspomnę. W Hiszpanii jakiś czas temu była w ogóle niedostępna. W niektórych krajach anglojęzycznych pasternak jest dodatkiem do dań bożonarodzeniowych.

Czy pasternak i pietruszka to to samo?

Oba warzywa należą do rodziny selerowatych i z pozoru są bardzo podobne. Jednak te dwa określenia nie opisują tego samego warzywa.

Czym się różni pasternak od pietruszki?

Pasternak z reguły rośnie znacznie większy – korzeń może osiągać nawet 40 cm długości! Jego nać ma spore, ząbkowane listki, natomiast listki pietruszki są mniejsze, pierzaste. Liście pasternaku zawierają pochodne kumaryny, które mogą wywołać podrażnienia. W związku z tym lepiej ich nie jeść w przeciwieństwie do natki pietruszki. Obie jarzyny różnią się też kolorem kwiatów – pasternak kwitnie na żółto, a pietruszka na biało.

Górna część pasternaku, ta, z której wyrasta nać, ma charakterystyczne wgłębienie z obwódką. Wygląda, jakby była nieco zapadnięta. Natomiast nasada liści pietruszki jest stożkowata i dosyć szeroka.

Pasternak zamiast pietruszki

W 2018 r. na polskim rynku zawrzało, gdy ceny korzenia pietruszki wystrzeliły w górę. Ceny były zaporowe, więc nieuczciwi sprzedawcy w zamian oferowali pasternak, jednocześnie nie informując klientów o podmianie. Podobna sytuacja miała miejsce w poprzednim sezonie. Jeśli nie chcecie stać się ofiarami oszustwa, czas najwyższy nauczyć się rozróżniać te dwa warzywa. 🙂

Figa z makiem, z pasternakiem

Narodowe Centrum kultury informuje, że figa, z makiem, z pasternakiem to „wyrażenie (…), którego używa się, żeby dać komuś do zrozumienia, że czegoś się nie da zrobić lub że czegoś się za żadne skarby świata nie zrobi”. Ja jednak zrobiłam z tego pastę na kanapkę i oto dzielę się z Wami przepisem. 🙂

Pasta z pasternaku, fig i maku

• 200 g pasternaku
• 1-2 suszone figi
• po 1 łyżeczce białego i niebieskiego maku
• sól, pieprz do smaku

Pasternak obieram, kroję na mniejsze kawałki i wraz z figami gotuję na parze. Potrzebuję ok. 140 g uparowanego warzywa. Gdy składniki są miękkie, przekładam do dużego, stalowego kubka i blenduję na gładką masę. W razie potrzeby dodaję wodę z gotowania, aby uzyskać ulubioną konsystencję. Do pasty dodaję mak oraz doprawiam solą i pieprzem.

Pasta figa z makiem, z pasternakiem jest wyraźnie słodka, ale jednak nadal wytrawna. 🙂

Więcej smakołyków na IG oraz FB!

• Instagram
• Facebook

Pasternak to też świetne warzywo do pieczenia, robienia chipsów, purée, klusek i jako dodatek do placków ziemniaczanych czy rosołu. Spróbujcie sami!

Jeszcze głodni?

Więcej o viralowym pasternaku tutaj (KLIK):

• Figa z makiem, z pasternakiem, [dostęp 19/02/2025].
• Honey glazed parsnips and carrots Gordona Ramsay’a, [dostęp 19/02/2025].
• Jarzynowa polka, [dostęp 19/02/2025].
• JeDynie o pasternaku: część I i część II.
• Kalemba-Drożdż M., Pasternak i pietruszka, czym się różnią?, [dostęp 19/02/2025].
• Lewkowicz-Mosiej T., Zapomniane warzywa, wyd. I, Poznań 2014.
• Łukasik P., Targosz G., Retrowarzywa, Warszawa 2016.
• Maple-roast parsnips Nigelli Lawson, [dostęp 19/02/2025].
• Nauka ukraińskiego z filmów, [dostęp 19/02/2025].
• Okrasa łamie przepisy: Pasternak na polski stół, sezon 1, odc. 299, [dostęp 19/02/2025].
• Pasternak zamiast pietruszki. Tak oszukuje się na warzywach, [dostęp 19/02/2025].
• Pasternak zwyczajny, [dostęp 19/02/2025].
• Podrabiane pietruszki wróciły na bazary. Trzeba za nie płacić jak za mięso, [dostęp 19/02/2025].
• Really good roast veg Jamiego Olivera, [dostęp 19/02/2025].
• Roger J., Pieśni Ludu Polskiego w Górnym Szląsku, Breslau 1863, [dostęp 19/02/2025].
• Romans pod leszczyną, „Tygodnik Petersburski”, r. 10, cz. 19, nr 55 (30 lipca 1939), str. 321, [dostęp 19/02/2025].
• „Wywoływacze gdańscy” Mattheusa Deischa. Kilka uwag o tym, jak ożywić przeszłość dzięki bibliotece, [dostęp 19/02/2025].
• Zapała M., „Tańcowała ryba z rakiem” to hit TikToka! Wiemy, skąd się wziął, [dostęp 19/02/2025].

View this post on Instagram

A post shared by @szczere_szczurki